Robin Lammers
· Fiscaal jurist & eigenaar Recht Zeker Advies
· 2026-08-07
Een ontslag op bedrijfseconomische gronden (de zogeheten a-grond) werd door Rechtbank Midden-Nederland op 27 juli 2026 geweigerd — en dat had alles te maken met fouten in de procedure. De werkgever had de afspiegelingsregels verkeerd toegepast, kon het toekomstige verval van de arbeidsplaats niet aantonen, en had te weinig moeite gedaan om de werknemer te herplaatsen. De uitspraak (Rechtspraak) laat zien hoe streng de rechter toetst bij bedrijfseconomisch ontslag.
Wat houdt dit in?
Ontbinding op de a-grond houdt in dat een werkgever de arbeidsovereenkomst mag beëindigen wegens bedrijfseconomische omstandigheden, zoals een reorganisatie of verval van arbeidsplaatsen, mits hij aan strikte procedurele eisen voldoet.
In deze zaak vroeg de werkgever de kantonrechter om de arbeidsovereenkomst te ontbinden omdat de functie van de werknemer zou komen te vervallen. Dat klinkt eenvoudig, maar de rechter toetst dit grondig. Op drie punten ging het mis.
Ten eerste was de afspiegeling onjuist uitgevoerd. Afspiegeling is de methode om te bepalen welke werknemer als eerste voor ontslag in aanmerking komt binnen een uitwisselbare functiegroep. Wie de spelregels daarin niet goed volgt, heeft geen rechtsgeldig ontslagtraject doorlopen.
Ten tweede stond het toekomstige verval van de arbeidsplaats niet voldoende vast. Een werkgever moet concreet en onderbouwd aantonen dat de functie daadwerkelijk verdwijnt. Een vage reorganisatieplannen of een voorgenomen besluit is onvoldoende. De rechter pikt dat niet.
Ten derde had de werkgever te weinig gedaan aan herplaatsing. Voordat ontslag mogelijk is, moet de werkgever serieus onderzoeken of de werknemer ergens anders binnen de organisatie aan de slag kan. Dat onderzoek was hier aantoonbaar te summier.
Wat betekent dit voor jou?
Ben je werknemer en loopt er een reorganisatie bij jouw werkgever? Dan is dit vonnis goed nieuws. Het bevestigt dat je als werknemer niet zomaar ontslagen kunt worden, ook niet als je werkgever zegt dat jouw functie vervalt. De rechter kijkt kritisch naar de onderbouwing en de gevolgde procedure.
Controleer of jouw werkgever de afspiegeling correct heeft uitgevoerd. Kijk of de functiegroep juist is bepaald, of de leeftijdscategorieën kloppen en of collega’s met vergelijkbare functies ook in de vergelijking zijn meegenomen. Fouten hier zijn een directe aanleiding om het ontslag aan te vechten.
Ben je werkgever en sta je voor een reorganisatie? Dan laat deze uitspraak zien waar het vaak misgaat. Het is verleidelijk om snel te handelen wanneer je een reorganisatie doorvoert, maar een procedurele fout kost je uiteindelijk meer tijd en geld dan een zorgvuldige voorbereiding.
Zorg dat je het verval van de arbeidsplaats concreet kunt aantonen — met bedrijfsplannen, financiële onderbouwing of een organisatierapport. Leg daarnaast het herplaatsingsonderzoek goed vast. Welke functies zijn bekeken? Waarom was de werknemer daarvoor niet geschikt? Dat moet je kunnen verantwoorden.
Wat kun je doen?
Als werknemer heb je het recht om de ontslagprocedure te laten toetsen. Ontvang je een ontslagaanvraag of hoor je dat jouw functie vervalt, vraag dan direct om inzage in het afspiegelingsoverzicht. Dat is een document dat je werkgever verplicht op moet kunnen stellen.
Kijk ook kritisch naar het herplaatsingsaanbod. Heeft je werkgever je actief benaderd met andere functies? Is er een gesprek geweest? Zijn vacatures intern aangeboden? Als dat niet of nauwelijks is gebeurd, is er reden om bezwaar te maken.
Als werkgever doe je er verstandig aan om vóór de ontslagprocedure juridisch advies in te winnen. Zeker bij grotere reorganisaties of wanneer het UWV of de rechter de procedure toetst, is een foutloze uitvoering van de afspiegeling en herplaatsing geen luxe maar een vereiste.
Meer weten over jouw rechten en plichten bij bedrijfseconomisch ontslag? Kijk dan op de pagina Werk & inkomen van Recht Zeker Advies voor meer informatie en begeleiding.
Veelgestelde vragen
Wat is afspiegeling bij ontslag en wanneer is het onjuist toegepast?
Afspiegeling is de wettelijke methode die bepaalt welke werknemer als eerste voor ontslag in aanmerking komt bij een reorganisatie. Het verval van arbeidsplaatsen moet worden verdeeld over vijf leeftijdscategorieën, zodat de leeftijdsopbouw binnen een functiegroep na ontslag gelijk blijft. Afspiegeling is onjuist toegepast als de functiegroepen verkeerd zijn ingedeeld, de leeftijdscategorieën niet kloppen of collega’s ten onrechte zijn uitgesloten van de vergelijking.
Kan mijn werkgever mij ontslaan als mijn functie komt te vervallen?
Niet automatisch. Een werkgever moet eerst aantonen dat het verval van de arbeidsplaats concreet en onderbouwd vaststaat, de afspiegelingsregels correct zijn gevolgd, en serieus is onderzocht of herplaatsing binnen de organisatie mogelijk is. Pas als aan al deze voorwaarden is voldaan, kan de rechter of het UWV toestemming geven voor ontslag op bedrijfseconomische gronden.
Wat moet een werkgever doen aan herplaatsing voordat ontslag mogelijk is?
Een werkgever is verplicht om actief te onderzoeken of de werknemer kan worden herplaatst in een andere passende functie binnen de organisatie, eventueel na scholing. Dit onderzoek moet schriftelijk worden vastgelegd en moet daadwerkelijk zijn uitgevoerd — een algemene verklaring dat er geen vacatures zijn, is onvoldoende. Heeft de werkgever dit onderzoek niet of onvoldoende gedaan, dan kan de rechter het ontslag weigeren, zoals ook in deze uitspraak is gebeurd.
Heb je vragen over bedrijfseconomisch ontslag of een lopende reorganisatieprocedure? Neem dan contact op met Recht Zeker Advies. Wij helpen je graag verder. Neem hier contact op voor een vrijblijvend gesprek.
