Robin Lammers
· Fiscaal jurist & eigenaar Recht Zeker Advies
· 2026-08-24
De Afdeling bestuursrechtspraak heeft in 2026 opnieuw een duidelijke grens getrokken: een bestuursorgaan dat een bestuurlijke boete oplegt, moet uiterlijk bij het besluit op bezwaar dragend bewijs van de overtreding hebben aangeleverd. Lukt dat niet, dan houdt de boete geen stand. Voor ondernemers die met een bestuurlijke boete worden geconfronteerd, is dit een belangrijk ankerpunt in hun rechtspositie.
Wat houdt dit in?
Dragend bewijs bij een bestuurlijke boete houdt in dat het bestuursorgaan uiterlijk bij de voltooiing van de bestuurlijke besluitvorming — dus bij het besluit op bezwaar — afdoende bewijs moet hebben geleverd dat de overtreding daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State maakt hiermee korte metten met een praktijk waarbij bestuursorganen pas tijdens de rechtbankprocedure aanvullend bewijs proberen in te brengen. Dat mag dus niet. Het bewijs moet er al liggen op het moment dat het bezwaar is afgerond en het besluit op bezwaar is genomen.
Dit klinkt logisch, maar in de praktijk komt het regelmatig voor dat een boetebeschikking wordt opgelegd op basis van een summier onderzoek, met de gedachte dat het bewijs later nog wel aangevuld kan worden. De Afdeling zegt: die mogelijkheid bestaat niet. De bewijslast ligt volledig bij het bestuursorgaan, en die last moet tijdig worden waargemaakt.
De uitspraak sluit aan bij het strafrechtelijke uitgangspunt dat de bewijslast bij de vervolgende partij ligt — hier: het bestuursorgaan. Een ondernemer hoeft zijn onschuld niet te bewijzen. Het bestuursorgaan moet de overtreding bewijzen, en dat bewijs moet solide zijn vóórdat de zaak bij de rechter belandt. Meer over deze uitspraak lees je op Mr. Online.
Wat betekent dit voor jou?
Als MKB-ondernemer krijg je mogelijk te maken met bestuurlijke boetes van toezichthouders zoals de Inspectie SZW, de NVWA, de Belastingdienst of de ACM. Het gaat dan om boetes wegens vermeende overtredingen van arbeidsrechtelijke regels, belastingwetgeving, milieueisen of mededingingsregels.
De kern van deze uitspraak is dat jij als ondernemer niet hoeft te accepteren dat een bestuursorgaan tijdens een rechtszaak alsnog met nieuw bewijs op de proppen komt. Maak je bezwaar tegen een boetebeschikking, dan is het besluit op bezwaar het eindpunt van de bestuurlijke fase. Heeft het bestuursorgaan op dat moment geen dragend bewijs, dan is de boete juridisch kwetsbaar.
Dit betekent ook dat jij in bezwaar actief moet controleren welk bewijs het bestuursorgaan feitelijk heeft. Vraag het volledige dossier op, analyseer wat de grondslag van de boete is en stel kritische vragen over de bewijskwaliteit. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat zwak bewijs onbesproken blijft.
Voor ondernemers in sectoren met intensief toezicht — denk aan de bouw, horeca, transport of zorg — is dit extra relevant. In die sectoren worden regelmatig bestuurlijke boetes opgelegd na inspectiebezoeken waarbij de verslaglegging niet altijd even grondig is. Deze uitspraak geeft jou als ondernemer een concreet verweer in handen.
Wat kun je doen?
Heb je een boetebeschikking ontvangen, dan is de eerste stap: bezwaar maken binnen de wettelijke termijn van zes weken. Gebruik de bezwaarfase niet alleen om je standpunt te verwoorden, maar stel ook expliciet de vraag of het bestuursorgaan dragend bewijs heeft van de overtreding.
Vraag om een volledig overzicht van het bewijsmateriaal dat aan de boete ten grondslag ligt. Controleer of dat bewijs de overtreding daadwerkelijk onderbouwt of slechts een vermoeden weergeeft. Een boeterapport met vage omschrijvingen of conclusies zonder feitelijke onderbouwing is in het licht van deze uitspraak onvoldoende.
Kom je er in bezwaar niet uit, dan kun je naar de bestuursrechter. Maar de kern van je verweer — het ontbreken van dragend bewijs — moet je al in bezwaar hebben aangevoerd. Anders loop je het risico dat je dit punt in beroep niet meer volledig kunt benutten.
Schakel tijdig juridische hulp in. Een bestuurlijke boete kan fors oplopen en heeft soms ook gevolgen voor je vergunningen of reputatie. Op recht-zeker.nl/ondernemen/ vind je meer informatie over wat Recht Zeker Advies voor jou als ondernemer kan betekenen bij juridische en fiscale kwesties.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet een bestuursorgaan bewijs leveren van een overtreding bij een bestuurlijke boete?
Een bestuursorgaan moet uiterlijk bij het besluit op bezwaar dragend bewijs leveren van de overtreding waarvoor een bestuurlijke boete is opgelegd. Bewijs dat pas tijdens de beroepsprocedure bij de rechter wordt ingebracht, is te laat en kan niet meer bijdragen aan de onderbouwing van de boete. Dit heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in 2026 opnieuw bevestigd.
Wat is dragend bewijs bij een bestuurlijke boete?
Dragend bewijs bij een bestuurlijke boete is bewijs dat de overtreding feitelijk en afdoende aantoont, zodat de boetebeschikking daarop zelfstandig kan steunen. Het gaat om concreet, controleerbaar bewijs — geen vermoedens of vage omschrijvingen in een inspectierapport. Als het bewijs niet voldoet aan deze norm, houdt de boete geen stand bij de bestuursrechter.
Kan ik een bestuurlijke boete aanvechten als het bewijs ontbreekt?
Ja, als het bestuursorgaan geen dragend bewijs heeft van de overtreding, is dat een sterke grond om de boete aan te vechten. Maak bezwaar binnen zes weken na de boetebeschikking, vraag het volledige bewijsdossier op en onderbouw in je bezwaar waarom het bewijs onvoldoende is. Slaagt het bezwaar niet, dan kun je dit verweer voortzetten bij de bestuursrechter.
Heb je vragen over een bestuurlijke boete of de bewijslast bij bestuursrechtelijke handhaving? Neem dan contact op met Recht Zeker Advies. Wij helpen je graag verder. Neem hier contact op voor een vrijblijvend gesprek.
