Robin Lammers
· Fiscaal jurist & eigenaar Recht Zeker Advies
· 2026-08-05
Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 30 juni 2026 uitspraak gedaan over een ondernemer die haar praktijkruimte als ondernemingsvermogen wilde aanmerken en daarvoor investeringsaftrek en willekeurige afschrijving claimde. De fiscus weigerde dat, en het hof moest beoordelen of die weigering terecht was. Voor ondernemers met een werkruimte thuis of in een ander pand is deze uitspraak direct relevant — bron: Rechtspraak.
Wat houdt dit in?
Ondernemingsvermogen bij een praktijkruimte houdt in dat een ruimte uitsluitend of hoofdzakelijk zakelijk wordt gebruikt én als bedrijfsmiddel op de balans van de onderneming mag worden geactiveerd.
In deze zaak ging het over de aangifte inkomstenbelasting 2018 van een zelfstandig ondernemer. Zij had een praktijkruimte opgenomen op de balans van haar onderneming als bedrijfsmiddel. Daarmee wilde ze aanspraak maken op de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) en willekeurige afschrijving — twee fiscale voordelen die ondernemers kunnen toepassen op bedrijfsmiddelen.
De Belastingdienst stelde dat de ruimte niet kwalificeerde als ondernemingsvermogen. Het geschil draaide om de vraag of de praktijkruimte in 2018 voldoende zakelijk karakter had om op de balans te mogen staan. Het hof beoordeelde of de ruimte echt dienstbaar was aan de onderneming, of dat er een te grote privécomponent aanwezig was.
Dit onderscheid is cruciaal. Alleen als een ruimte juridisch en fiscaal als ondernemingsvermogen kwalificeert, mag je haar op de balans zetten, over haar afschrijven en aanspraak maken op investeringsaftrek. Zit er een gemengd gebruik in, dan wordt het een stuk ingewikkelder.
Wat betekent dit voor jou?
Als ondernemer met een eigen praktijkruimte, atelier, behandelkamer of andere werkruimte moet je goed kunnen onderbouwen waarom die ruimte tot je ondernemingsvermogen behoort. De Belastingdienst kijkt kritisch naar de feiten en omstandigheden van 2018 — of welk jaar dan ook dat in geschil is.
Gebruik je de ruimte ook privé, of is ze onderdeel van je woning? Dan is de kans groot dat de fiscus betwist dat je de ruimte als bedrijfsmiddel mag behandelen. Zeker voor therapeuten, coaches, fysiotherapeuten en andere zelfstandigen die vanuit een praktijkruimte werken, is dit een gevoelig punt.
De investeringsaftrek en willekeurige afschrijving zijn aantrekkelijke regelingen. Bij de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek kun je een percentage van het investeringsbedrag direct aftrekken van je winst. Willekeurige afschrijving geeft je de vrijheid om zelf te bepalen wanneer je afschrijft, wat handig is voor je liquiditeitsplanning. Als je die aftrekken ten onrechte hebt toegepast, volgt een naheffing — met mogelijk rente en een boete bovenop.
Ben je dga of heb je een bv? Ook dan zijn de regels rondom activering van bedrijfsmiddelen en gebruik van ruimtes strikt. Het is niet vanzelfsprekend dat een pand of deel van een pand automatisch als bedrijfsmiddel kwalificeert. De feitelijke situatie is doorslaggevend.
Wat kun je doen?
Controleer allereerst of de werkruimte die jij op de balans hebt staan daadwerkelijk als ondernemingsvermogen kwalificeert. Dat betekent: is de ruimte duurzaam en hoofdzakelijk in gebruik voor je onderneming, is ze structureel aan het privévertrek onttrokken, en heb je dat ook administratief goed vastgelegd?
Heb je in het verleden investeringsaftrek of willekeurige afschrijving toegepast op een werkruimte? Loop dan je aangifte na — zeker als de Belastingdienst vragen stelt of je een boekenonderzoek verwacht. Hoe sterker je dossier, hoe beter je staat bij een eventuele discussie.
Wil je een nieuwe investering in een praktijkruimte doen en die fiscaal optimaal verwerken? Zorg dan vooraf voor duidelijkheid over de fiscale kwalificatie. Dat voorkomt achteraf discussie over aftrekposten die al zijn meegenomen in je aangifte.
Op recht-zeker.nl/ondernemen/ vind je meer informatie over fiscale kwesties voor ondernemers, van investeringsaftrek tot balansvraagstukken. Een tijdige check scheelt je een hoop gedoe later.
Veelgestelde vragen
Wanneer mag een werkruimte als ondernemingsvermogen op de balans?
Een werkruimte mag als ondernemingsvermogen op de balans als de ruimte hoofdzakelijk en duurzaam wordt gebruikt voor de onderneming, duidelijk is afgescheiden van het privégedeelte van een pand en als bedrijfsmiddel dienstbaar is aan de onderneming. De Belastingdienst beoordeelt dit op basis van de feitelijke situatie, niet alleen op basis van hoe jij de ruimte in je aangifte hebt opgenomen.
Wat is de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) en wanneer heb ik er recht op?
De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) is een fiscale aftrekpost voor ondernemers die investeren in bedrijfsmiddelen. Je hebt er recht op als je in een jaar voor een bepaald minimumbedrag investeert in kwalificerende bedrijfsmiddelen die je zakelijk gebruikt. Privémiddelen of ruimtes met een te grote privécomponent tellen niet mee, en als de fiscus de bedrijfsmiddelstatus betwist, vervalt je recht op KIA over die investering.
Wat is willekeurige afschrijving en waarom wordt die soms geweigerd?
Willekeurige afschrijving houdt in dat je als ondernemer zelf bepaalt in welk tempo je een bedrijfsmiddel afschrijft, in plaats van dat je gebonden bent aan een vaste jaarlijkse afschrijving. De regeling wordt geweigerd als het activum niet kwalificeert als bedrijfsmiddel in de zin van de wet — bijvoorbeeld omdat een praktijkruimte niet als ondernemingsvermogen mag worden aangemerkt. Zonder geldige bedrijfsmiddelstatus vervalt ook de grondslag voor willekeurige afschrijving.
Heb je vragen over de fiscale behandeling van een werkruimte, investeringsaftrek of een andere ondernemer-gerelateerde kwestie? Neem dan contact op met Recht Zeker Advies. Wij helpen je graag verder. Neem hier contact op voor een vrijblijvend gesprek.
