Robin Lammers
· Fiscaal jurist & eigenaar Recht Zeker Advies
· 2026-07-29
De Raad van State heeft op 29 juli 2026 een nieuwe conclusie gepubliceerd van staatsraad advocaat-generaal Snijders over schadevergoeding bij schending van het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht. Dit is een vervolg op zijn eerdere conclusie van augustus 2024 en heeft directe gevolgen voor ondernemers die schade hebben geleden door een niet-nagekomen toezegging van de overheid. Als je als ondernemer ooit hebt geïnvesteerd op basis van wat een gemeente of ander bestuursorgaan je beloofde, is dit voor jou relevant. Lees de volledige uitspraak via Rechtspraak.
Wat houdt dit in?
Dispositieschade bij schending van het vertrouwensbeginsel houdt in dat je recht hebt op vergoeding van kosten en investeringen die je hebt gedaan op basis van een toezegging van de overheid, als die toezegging achteraf niet wordt nagekomen.
In de eerdere conclusie van augustus 2024 werkte Snijders al uit dat het vertrouwensbeginsel niet alleen kan leiden tot nakoming van de toezegging zelf, maar ook tot schadevergoeding. Denk aan de situatie waarin een gemeente jou mondeling of schriftelijk toezegt dat een bepaald bestemmingsplan wordt gewijzigd, jij op basis daarvan investeert in een locatie of bedrijfspand, en de gemeente later terugkomt op die toezegging.
In de nieuwe conclusie van 29 juli 2026 wordt dit verder uitgewerkt. Snijders gaat in op de vraag hoe de omvang van die schadevergoeding precies moet worden vastgesteld en welke kosten voor vergoeding in aanmerking komen. Het gaat dan om kosten die je aantoonbaar hebt gemaakt in vertrouwen op de toezegging van het bestuursorgaan, en die je niet had gemaakt als je die toezegging niet had ontvangen.
Een conclusie van een advocaat-generaal bij de Raad van State is geen bindende uitspraak, maar heeft grote gezaghebbende waarde. Rechtbanken en de Raad van State zelf volgen zulke conclusies in de praktijk vaak. Dit is dus een sterke aanwijzing van de richting die het bestuursrecht opgaat.
Wat betekent dit voor jou?
Als ondernemer heb je regelmatig contact met overheden: gemeenten, provincies, omgevingsdiensten. Je vraagt vergunningen aan, voert vooroverleg, of ontvangt informele toezeggingen in een gesprek over een bouwplan of nieuwe bedrijfsactiviteit. Op basis van zo’n toezegging neem je beslissingen, doe je uitgaven en ga je verplichtingen aan.
De praktijk laat zien dat overheden soms terugkomen op eerdere uitspraken, met name als er bezwaren van derden komen of politieke omstandigheden veranderen. Tot voor kort was het voor ondernemers lastig om in zo’n geval schade vergoed te krijgen, ook als het vertrouwensbeginsel formeel was geschonden. De uitwerking in deze conclusie maakt dat pad concreter en begaanbaarder.
Heb jij recent geïnvesteerd op basis van wat een overheid je toezegde, en is die toezegging daarna niet nagekomen? Dan kan dit oordeel directe betekenis hebben voor jouw situatie. Het gaat niet alleen om grote projecten. Ook een mkb-ondernemer die zijn bedrijfspand heeft verbouwd op basis van informeel overleg met de gemeente kan in aanmerking komen voor schadevergoeding.
Eén belangrijk aandachtspunt: je moet goed kunnen aantonen dat er daadwerkelijk een concrete toezegging is gedaan door een bevoegde persoon of instantie, en dat jij op basis daarvan aantoonbare kosten hebt gemaakt. Vage uitspraken of algemene mededelingen tellen niet mee.
Wat kun je doen?
De eerste stap is nagaan of je een situatie hebt waarbij je hebt gehandeld op basis van een toezegging van een bestuursorgaan. Denk aan e-mails, verslagen van overleggen, brieven of formele besluiten die later zijn herroepen of niet zijn nagekomen.
Verzamel al je documentatie. Facturen, offertes, contracten, bankafschriften en correspondentie met de overheid zijn allemaal relevant om de omvang van je dispositieschade te onderbouwen. Hoe concreter je dit kunt maken, hoe sterker je positie.
Vervolgens is het verstandig juridisch advies in te winnen over de vraag of jouw situatie valt onder de criteria die Snijders heeft uiteengezet. De drempels zijn aangescherpt en specifieker gemaakt, wat ook betekent dat niet elke teleurstelling van een ondernemer over het overheidsbeleid leidt tot schadevergoeding. Een goede analyse van jouw dossier is dus noodzakelijk.
Op recht-zeker.nl/ondernemen/ vind je meer informatie over juridisch-fiscaal advies voor ondernemers, inclusief geschillen met overheden en bestuursrechtelijke procedures.
Veelgestelde vragen
Wat is dispositieschade bij een overheidsbelofte?
Dispositieschade is de schade die je lijdt doordat je kosten of investeringen hebt gedaan op basis van een toezegging van een overheidsorgaan, terwijl die toezegging later niet wordt nagekomen. Het gaat om de uitgaven die je specifiek hebt gedaan omdat je op die belofte vertrouwde. Volgens de conclusie van advocaat-generaal Snijders van 29 juli 2026 kun je in zo’n geval aanspraak maken op vergoeding van die schade via het bestuursrecht.
Wanneer heb je recht op schadevergoeding bij schending van het vertrouwensbeginsel?
Je hebt recht op schadevergoeding bij schending van het vertrouwensbeginsel als een bevoegd bestuursorgaan je een concrete toezegging heeft gedaan, je op basis daarvan aantoonbaar kosten hebt gemaakt, en het bestuursorgaan die toezegging vervolgens niet is nagekomen. Niet elk informeel contact of beleidsuitspraak geldt als toezegging. De toezegging moet specifiek, ondubbelzinnig en afkomstig zijn van iemand die bevoegd was om die uitspraak te doen.
Geldt de conclusie van de Raad van State ook voor kleine ondernemers?
Ja, de conclusie van advocaat-generaal Snijders maakt geen onderscheid tussen grote en kleine ondernemers. Ook een mkb’er of zzp’er die op basis van een gemeentelijke toezegging heeft geïnvesteerd en daarna met lege handen staat, kan in aanmerking komen voor schadevergoeding. De omvang van de vergoeding is wel afhankelijk van de aantoonbare en daadwerkelijk gemaakte kosten in vertrouwen op die toezegging.
Heb je vragen over schadevergoeding bij schending van het vertrouwensbeginsel of andere geschillen met een bestuursorgaan? Neem dan contact op met Recht Zeker Advies. Wij helpen je graag verder. Neem hier contact op voor een vrijblijvend gesprek.
