Een eerlijk proces begint bij gelijke informatie voor beide partijen. Maar uit het rapport Rechtsbescherming in het geding van de Inspectie belastingen, toeslagen en douane blijkt dat de Belastingdienst hier structureel de mist in gaat.
Wanneer burgers of ondernemers bezwaar maken tegen een aanslag en uiteindelijk voor de rechter verschijnen, schrijft de wet voor dat de Belastingdienst alle stukken die op de zaak betrekking hebben moet overleggen. Alleen dan kan de rechter een goed oordeel vellen. Maar wat gebeurt er in de praktijk?
- Stukken verdwijnen uit dossiers: interne e-mails, verslagen of zelfs bewijzen worden niet altijd gearchiveerd of gedeeld.
- Ambtenaren “denken voor de rechter”: zij bepalen zelf welke stukken wel of niet relevant zijn.
- Ongelijke informatiepositie: de burger weet vaak niet eens welke documenten bestaan en kan zich daardoor niet goed verdedigen.
- Weinig reflectie: zelfs als rechters de Belastingdienst corrigeren, wordt er nauwelijks geleerd of verbeterd.
Het gevolg? Burgers en ondernemers worden gedwongen om dure en langdurige procedures te voeren, terwijl de overheid al die tijd een informatievoorsprong heeft. Dat is niet alleen oneerlijk, maar tast de kern van onze rechtsstaat aan.
De conclusie van het rapport is glashelder: zolang de Belastingdienst de kaarten niet volledig op tafel legt, is er geen sprake van een eerlijk proces. En daarmee worden burgers en ondernemers keihard voor de gek gehouden.
